МАСЫЛДЫҚ ЕМЕС, МҮМКІНДІК: ЕҢБЕККЕ ҚАБІЛЕТТІ АДАМНЫҢ ӨЗ КӘСІБІН ТАБУЫ

Адамның өміріндегі маңызды қадамдардың бірі – өзіне лайық кәсіп тауып, сол арқылы тұрақты табысқа ұмтылуы. Әркімнің қабілеті, қызығушылығы мен мүмкіндігі әртүрлі. Біреу өндірісте жұмыс істеуге бейім болса, енді бірі саудаға, қызмет көрсетуге немесе қол еңбегіне жақын. Ең бастысы – дайын мүмкіндікті ғана күтпей, өз қабілетін іске асыруға ұмтылу.
Шымкентте еңбек етемін деген адамға түрлі бағыт бар. Қалада сауда, құрылыс, өндіріс, көлік, қоғамдық тамақтану, қызмет көрсету, ауыл шаруашылығы және шағын кәсіпкерлік салалары дамып келеді. Бұл бағыттардың әрқайсысында әртүрлі маманға қажеттілік бар. Кей жағдайда адам өзіне лайық жұмысты бірден таппауы мүмкін. Бірақ ізденіп, кәсіп меңгеріп, тәжірибе жинаған сайын еңбек нарығындағы мүмкіндігі кеңейеді.
Еңбекке қабілетті адамның өз кәсібін табуы ең алдымен жауапкершіліктен басталады. Жұмыс іздеу кезінде тек жалақыға емес, болашақта қандай дағды қалыптастыратынына да назар аударған жөн. Алғашқы жұмыс орны адамның өмір бойғы кәсібі болмауы мүмкін. Дегенмен сол жерде жинаған тәжірибе кейін басқа салаға ауысуға немесе жеке кәсібін бастауға негіз болады.
Мысалы, Шымкентте шеберханада көмекші болып бастаған жас уақыт өте келе белгілі бір істің маманына айналуы мүмкін. Электрикке шәкірт болған азамат тәжірибе жинап, кейін жеке тапсырыстар қабылдай алады. Құрылыс саласына жұмысшы болып кірген адам кәсіби білігін арттырып, бригадир деңгейіне дейін өсуі ықтимал. Мұндай жолдың барлығы бір күнде келмейді. Ол тұрақты еңбек пен үйренуге деген ниетті талап етеді.
Масылдық көңіл-күй көбіне адамның өз мүмкіндігіне сенбеуінен немесе дайын шешім күтуден көрінеді. Ал еңбекке ұмтылу адамның дербестігін қалыптастырады. Өз еңбегімен табыс тапқан адам отбасының қажеттілігін өтеумен қатар, болашақ жоспарын да өз бетінше құра алады. Тұрақты жұмыс адамның материалдық жағдайына ғана емес, өзін қоғамға қажет сезінуіне де әсер етеді.
Әрине, өмірде уақытша жұмыссыз қалған, қиын жағдайға тап болған азаматтар кездеседі. Мұндай кезде әлеуметтік қолдау мен жұмыспен қамту шаралары маңызды. Бірақ еңбек етуге мүмкіндігі бар адамның тұрақты түрде өз мүмкіндігін пайдалануға ұмтылғаны дұрыс. Жұмыс іздеу, жаңа мамандық үйрену, қайта даярлау курстарына қатысу немесе шағын кәсіп бастау – адамның жағдайын өзгертуге бағытталған нақты қадамдар.
Жастар үшін бұл мәселенің маңызы ерекше. Мектеп немесе колледж бітіргеннен кейін кейбір жастар бірден жоғары жалақы алатын жұмысты күтеді. Алайда кәсіби тәжірибесіз маманның бастапқыда қарапайым қызметтен бастауы заңды. Еңбек жолының алғашқы кезеңінде басты мақсат – тәжірибе жинау, тәртіпке үйрену және кәсіби дағдыны дамыту. Осы кезеңнен өткен адам кейін өз еңбегінің бағасын көтере алады.
Кәсіп таңдауда жұмысшы мамандықтарын да назардан тыс қалдырмау керек. Шымкенттегі құрылыс алаңдарына, өндіріс орындарына, сервис орталықтарына, шеберханаларға және қызмет көрсету саласына білікті мамандар қажет. Дәнекерлеуші, механик, сантехник, электрик, аспаз, тігінші, жүргізуші сияқты кәсіптерді меңгерген адам өз еңбегін нарықта ұсына алады. Мұндай мамандықтардың артықшылығы – нақты дағдының болуы.
Еңбекпен табыс табу тек жеке адамның жағдайына әсер етпейді. Жұмыс істейтін әр азамат қаланың экономикалық өміріне қатысады. Бірі өнім өндіреді, бірі қызмет көрсетеді, бірі тауар тасымалдайды, енді бірі басқа адамдарды жұмыспен қамтитын кәсіп ашады. Осындай еңбек тізбегі Шымкенттің әлеуметтік-экономикалық дамуына өз үлесін қосады.
Өз кәсібін тапқан адам үшін жұмыс тек міндет емес, өзін дамыту мүмкіндігіне айналады. Шеберлігін арттырған сайын оның қызмет сапасы жоғарылайды, тұрақты клиенттері көбейеді, табыс табу мүмкіндігі артады. Кейбір азаматтар жалдамалы жұмыстан бастап, кейін жеке кәсіпкерлікке көшеді. Мұндай мысалдар еңбек адамның өмірін өзгерте алатынын көрсетеді.
Қоғамда «жақсы жұмыс» деген түсінікті де кеңейту қажет. Жақсы жұмыс – міндетті түрде кеңседегі қызмет немесе жоғары лауазым емес. Жақсы жұмыс – адамның адал еңбегімен табыс тауып, кәсіби тұрғыдан дамуына мүмкіндік беретін, қоғамға қажетті кәсіп. Өз ісін сапалы атқаратын қарапайым маман да құрметке лайық.
Масылдықты азайтудың ең тиімді жолдарының бірі – адамға тек көмек беру емес, еңбек етуге мүмкіндік жасау және сол мүмкіндікті пайдалануға ынталандыру. Кәсіп үйрену, жұмысқа орналасу, тәжірибе жинау, өз ісін бастау – адамның өз болашағына жауапкершілікпен қарауының нақты көрінісі.
Шымкентте өз кәсібін іздеген азамат үшін мүмкіндік көп. Ең бастысы – еңбекке деген ниет, үйренуге дайындық және бастаған істі соңына дейін жеткізетін табандылық. Адам өз қолынан келетін істі тауып, соны тұрақты кәсіпке айналдыра алса, оның еңбегі өзіне де, отбасына да, қоғамға да пайда әкеледі. Сондықтан еңбекке қабілетті адам үшін ең маңызды қадам – дайын табысты күтпей, өз мүмкіндігін іздеп, оны нақты іске айналдыру.