«ЕҢБЕКПЕН ТАПҚАН НАННЫҢ ҚАДІРІ» – ЕҢБЕК ТӘРБИЕСІНІҢ МӘНІ

Шымкент қаласында еңбекке деген құрметті қалыптастыру отбасындағы қарапайым тәрбиеден басталады. Үлкендердің күн сайын жұмыс істеп, отбасының қажетіне жауап беріп жүргенін көрген бала еңбектің өмірдегі орнын ерте түсінеді. «Еңбекпен тапқан нанның қадірі» деген түсінік те адамның өз күшін бағалауына, табысқа адал жолмен жетуге және кез келген жұмыстың артында маңдай тер жатқанын түсінуге тәрбиелейді.
Еңбек тәрбиесі баланың белгілі бір міндетті өз еркімен орындауынан басталады. Үйдегі қарапайым жұмыстарға көмектесу, өз бөлмесін жинау, жеке заттарына ұқыпты қарау, уақытында сабақ оқу сияқты әрекеттер жауапкершілік пен тәртіпті қалыптастырады. Мұндай дағдылар кейін адамның оқуына, мамандық таңдауына және еңбек жолына әсер етеді. Сондықтан еңбек тәрбиесін тек жұмысқа орналасқаннан кейін басталатын үдеріс ретінде қарастыру дұрыс емес.
Шымкентте отбасымен қатар мектеп, колледж және жоғары оқу орындарының еңбек тәрбиесіндегі рөлі маңызды. Білім беру ұйымдарында оқушылар мен студенттерге түрлі мамандықтарды таныстыру, еңбек адамымен кездесулер ұйымдастыру, кәсіптік бағдар беру және практикалық жобаларға қатыстыру арқылы еңбек әлемі туралы түсінікті кеңейтуге болады. Жас адам нақты мамандық иелерінің жұмысымен танысқан сайын кәсіби еңбектің күрделілігін және маңызын жақсырақ түсінеді.
Еңбекпен тапқан табыстың қадірін түсіну адамның материалдық құндылықтарға көзқарасына да әсер етеді. Өз еңбегі арқылы белгілі бір нәтижеге қол жеткізген адам уақыттың, күштің және кәсіби дағдының бағасын біледі. Ол заттың немесе қызметтің артында басқа біреудің еңбегі тұрғанын түсінеді. Сондықтан еңбекке құрметпен қараған адам өзгенің еңбегін де бағалауға бейім болады.
Қала өмірінде мұндай еңбектің мысалы көп. Шымкенттің көшелерін тазалайтын қызметкер, қоғамдық көлікті жүргізетін маман, құрылысшы, сатушы, аспаз, шебер, өндіріс жұмысшысы және басқа да кәсіп иелері күнделікті міндетін орындау арқылы қала тұрғындарына қажетті қызмет көрсетеді. Олардың жұмысы кейде қарапайым болып көрінуі мүмкін, бірақ әр қызметтің артында кәсіби жауапкершілік бар.
Еңбек тәрбиесінде баланы тек ауыр жұмысқа үйрету емес, бастаған істі соңына дейін жеткізуге, сапалы орындауға және нәтижесіне жауап беруге тәрбиелеу маңызды. Егер бала өзіне тапсырылған міндеттің маңызын түсінсе, онда еңбекке деген көзқарасы да қалыптасады. Бұл қасиеттер кейін жұмыс орнында тәртіп сақтауға, әріптестерімен дұрыс қарым-қатынас жасауға және кәсіби міндетін жауапкершілікпен орындауға көмектеседі.
Жастарға еңбекпен жеткен жетістіктің мысалдарын көрсету де тәрбиелік мәнге ие. Шымкентте өз кәсібін шағын істен бастап дамытқан кәсіпкерлердің, кәсіби шеберлігімен танылған жұмысшылардың және ұзақ жылдар бойы адал еңбек етіп жүрген мамандардың тәжірибесін насихаттау жастарға нақты бағдар береді. Мұндай мысалдар жетістікке жетудің бір күндік нәтиже емес, тұрақты еңбек пен табандылықтың жемісі екенін көрсетеді.
Еңбекпен тапқан нанның қадірін түсіну – адалдықты, жауапкершілікті, үнемшілдікті және өз күшіне сенуді қалыптастыратын құндылық. Осындай тәрбие алған ұрпақ дайын мүмкіндікке ғана үміт артпай, өз болашағын білім, кәсіп және еңбегі арқылы қалыптастыруға ұмтылады.