ЖӘРДЕМАҚЫДАН – ЖЕКЕ КӘСІПКЕ

Қоғамда әлеуметтік көмекке мұқтаж жанұяларға қолдау көрсету – мемлекеттің басты міндеттерінің бірі. Алайда, шынайы бақыт пен тұрақтылық ай сайын берілетін шектеулі жәрдемақыда емес, адамның өз ісін тауып, қаржылық тәуелсіздікке жетуінде екені даусыз. Шымкент мегаполисінде соңғы жылдары мемлекеттік көмекке иек артуды қойып, өз нәпақасын адал еңбекпен тауып жүрген көпбалалы және аз қамтылған аналардың саны артып келеді. Олардың жігерлі оқиғалары — масылдық психологиясын жеңудің нағыз үлгісі.
Шымкенттік көпбалалы аналардың арасында тігін өнерін кәсіпке айналдырғандар өте көп. Солардың бірі — төрт баланың анасы, бұған дейін тек атаулы әлеуметтік көмекке (АӘК) қарап отырған Айнұрдың оқиғасы. «Ай сайынғы жәрдемақы балалардың тамағы мен киімінен артылмайтын. Мен үнемі осы тәуелділіктен қалай шығамын деп ойланатынмын», — дейді ол.
Тәуекелге бел буған Айнұр мемлекеттің қолдау бағдарламасы арқылы қысқа мерзімді курста оқып, кәсіпкерлік негіздерін меңгереді. Кейін қайтарымсыз грант ұтып алып, өзіне қажетті заманауи тігін машинасын сатып алады. Бастапқыда үйде отырып көршілердің киімін жамаудан, құрақ көрпешелер тігуден бастаған кейіпкеріміз бүгінде шағын тапсырыс қабылдау нүктесін ашқан. Ол балабақшаларға арналған төсек-орындарын тігіп, айлық табысын жәрдемақыдан бірнеше есеге арттырды. Бұл — мемлекет көмегін масылдыққа емес, дамуға пайдаланудың нақты мысалы.
Тағы бір жігерлі оқиға қызмет көрсету саласында өз орнын тапқан бес баланың анасы Гүлнәрмен байланысты. Ол бала күтімімен үйде отырса да, уақытын тиімді пайдалануды ұйғарған. Сұранысқа ие кондитерлік өнімдер мен тәттілер пісіруді үйреніп, әлеуметтік желі арқылы тапсырыс ала бастайды.
«Басында «маған көмек берілсін» деп кезекте тұратынмын. Бірақ еңбек еткен адамның несібесі мол болатынын түсіндім. Қазір мен ешкімнен жәрдемақы сұрамаймын, керісінше, тапқан табысыммен балаларымның үйірмелерін төлеп, болашағына сеніммен қараймын», — дейді Гүлнәр. Оның жасаған тәттілері бүгінде Шымкенттегі бірнеше дүкенге жеткізіледі. Ол тек өзін ғана емес, айналасындағы тағы екі жұмыссыз ананы іске тартып, оларға да табыс табуға көмектесіп отыр.
Мұндай оқиғалар Шымкенттің әрбір шағын ауданынан табылады. Үйде отырған аналар сұлулық салондарының қызметін (маникюр, визаж, массаж), үйде жартылай дайын өнімдер (тұспара, мәнті) жасауды қолға алып, отбасылық бюджетті еселеп жатыр. Олардың басты жетістігі — қаржы табуында ғана емес, балаларына көрсеткен тәрбиесінде.
Еңбекқор ананың тәрбиесін көрген бала ешқашан масыл болып өспейді. Ол анасының түн ортасына дейін тапсырыс орындап, маңдай терімен ақша тапқанын көріп, еңбекті құрметтеуді үйренеді. Тәуелділіктен арылған отбасыларда «мемлекет бізге беру керек» деген патерналистік ой жоғалып, «біз өз күшімізбен жетістікке жетеміз» деген сенім ұялайды.
Шымкенттік аналардың бұл тәжірибесі — «жұмыс жоқ, көмек аз» деп шағымданатындарға үлкен сабақ. Жәрдемақы — бұл уақытша тірек, ал жеке кәсіп — тұрақты болашақ. Өз нәпақасын адал еңбекпен тауып, мемлекетке телміруден бас тартқан бұл аналар — Шымкенттің нағыз мақтанышы. Нағыз береке мен еркіндік өз ісіңді дөңгелетіп, маңдай теріңнің жемісін жегенде ғана келеді.