ТҮРКІСТАН: РЕСПУБЛИКАЛЫҚ «ТҮРКІСТАН МАҚАМДАРЫ» ТЕРМЕШІЛЕР БАЙҚАУЫ ӨЗ МӘРЕСІНЕ ЖЕТТІ

Отырар аудандық мәдениет сарайында республикалық «Түркістан мақамдары» термешілер байқауы жоғары деңгейде өтті. Елдің түкпір-түкпірінен келген жыршы-термешілер ұлттық өнерді дәріптеп, сөз құдіретін насихаттады.
Байқаудың негізгі мақсаты – ұлттық тәрбиені, халықтық өнерді насихаттау, тіл мәдениетін дамыту, дәстүрлі ән-терме өнерін дәріптеу, ұмыт бола бастаған шығармаларды жаңғырту, жас орындаушылардың шығармашылығын шыңдау және өнер иелері арасында тәжірибе алмасуға мүмкіндік жасау.
Өнер додасына қатысушылар дәстүрлі терме орындаудағы шеберліктерін көрсетіп, көрерменнің ыстық ықыласына бөленді.
Қазылар алқасының шешімімен байқаудың Бас жүлдесі Лес Ернұр (Түркістан облысы) иеленсе, І орын Қуаныш Алғазиев (Қызылорда облысы) марапатталды. ІІ орын Нұрәли Есхат (Жетісу облысы) пен ақмолалық Есімхан Жасұланға бұйырды. Ал ІІІ орынды қызылордалық Сырсұңқар Базарбайұлы, павлодарлық Базарбай Азамат және түркістандық Сатыбалды Мағжан өзара бөлісті.
Сонымен қатар арнайы жүлделер де табысталды. Атап айтқанда, Құлыншақ Кемелұлы атындағы арнайы жүлде Ергат Тәжібаев, Майлықожа Сұлтанқожаұлы атындағы арнайы жүлде Серікбай Ықылас, ал Қызыл Жырау атындағы арнайы жүлде Айдана Шымболат иеленді.
Айта кетейік, өнер сайысы ұлттық руханиятты ұлықтап, дәстүрлі терме өнерінің мәртебесін арттыруға зор үлес қосты.
Республикалық өнер додасының тарихи Отырар топырағында өтуінің терең символдық мәні бар. Отырар ауданы — тек Әл-Фараби бабамыздың туған жері ғана емес, сонымен бірге ғасырлар бойы жыр дүлдүлдері мен сөз зергерлерін түлеткен қасиетті мекен. «Түркістан мақамдары» байқауы еліміздің әр өңіріне тән жыршылық және термешілік мектептердің басын қосты. Сахна төрінде Сыр бойының мақамдары, Батыстың төкпе жырлары мен Түркістан өңірінде кеңінен танымал Сүгірдің күйлерімен астасқан ерекше орындаушылық мәнерлер тоғысты.
Терме өнері — қазақ халқының философиялық ой-толғауын, дидактикалық нақыл сөздерін нақышына келтіре жеткізетін ерекше жанр. Байқау барысында қатысушылар тек дауыс мүмкіндіктерін ғана емес, сонымен қатар домбыра тарту шеберлігі мен жыр мәтінінің тереңдігін халыққа сезіндіре білді. Көрермендер көнеден жеткен термелердің жаңаша өңдеудегі нұсқаларын тыңдап, ұлттық өнердің өміршеңдігіне куә болды.
Байқау аясында тағайындалған арнайы жүлделердің қазақ әдебиеті мен фольклортану ғылымы үшін орны бөлек. Мәселен, Сыр мен созақ өңіріне танымал жыр дүлдүлі Құлыншақ Кемелұлы мен оңтүстік шайырлар мектебінің ірі өкілі Майлықожа Сұлтанқожаұлының атындағы атаулы марапаттар жас орындаушыларға үлкен жауапкершілік жүктеді. Сондай-ақ, Қызыл Жыраудың арнаулары мен толғаулары да байқау репертуарының көркін қыздырды.
Бұл атаулы жүлделер — өткен ғасырларда өмір сүрген, бірақ мұрасы бүгінгі күнге дейін мәнін жоймаған халық ақындарын ұлықтаудың озық үлгісі. Орындаушылар осы бірегей тұлғалардың шығармаларын орындау арқылы көрермендерге бай ауыз әдебиетінің қыр-сырын паш етті. Қазылар алқасының мүшелері атап өткендей, мұндай арнайы марапаттар жас термешілердің репертуарын кеңейтіп, тарихи мұраларды мұрағат сөрелерінен сахна төріне шығаруға үлкен серпін береді.
Қазіргі жаһандану дәуірінде ұлттық кодты сақтау және өскелең ұрпақтың бойына патриоттық сезімді ұялату мәселесі өте өзекті. «Түркістан мақамдары» республикалық байқауы дәл осы мәдени қауіпсіздік пен рухани жаңғыру мақсатына толықтай қызмет ете алды. Сайысқа қатысқан жас орындаушылардың көптігі — ұлттық өнердің болашағы сенімді қолда екенін көрсетті. Термелерде айтылатын адамгершілік, имандылық, ата-ананы құрметтеу, отаншылдық секілді құндылықтар мектеп оқушылары мен жастар үшін таптырмас тәрбие құралы болып табылады.
Байқаудың қорытындысы бойынша ұйымдастырушылар тарапынан бұл жобаны дәстүрлі түрде жыл сайын өткізу және географиялық ауқымын одан сайын кеңейту туралы шешім қабылданды. Түркістан облысының мәдениет басқармасы алдағы уақытта жеңімпаздардың орындауындағы үздік термелерді арнайы аудио-жинақ ретінде жарыққа шығаруды жоспарлап отыр. Бұл қадам қазақтың бай мұрасын кеңінен насихаттауға және цифрлық кеңістікте ұлттық контенттің үлесін арттыруға зор мүмкіндік береді.