ҰСТАНЫҢ ҚОЛЫНАН ШЫҚҚАН ДҮНИЕ: АҒАШ ҰСТАСЫНЫҢ ЕҢБЕГІ МЕН ШЕБЕРЛІГІ

Шымкентте ағаш ұсталарының еңбегін көпшілікке танытатын көрмелер мен фестивальдер соңғы жылдары жиі ұйымдастырылып келеді. Соның бірі – 2025 жылы алғаш рет өткен Shymkent Usta Fest халықаралық фестивалі. «Арбат» алаңында ұйымдастырылған шараға Қазақстанмен қатар Өзбекстан, Қырғызстан, Моңғолия және Ресейден келген ағаш шеберлері қатысты. Алты күн бойы шеберлер көрерменнің көз алдында тұтас ағаштан түрлі шығармашылық туындылар жасап, өзара тәжірибе алмасты.
Фестивальдің ерекшелігі – дайын бұйымдарды ғана көрсету емес, ағашпен жұмыс істеу үдерісін тікелей таныстыруында болды. Шеберлердің қолынан шыққан ірі мүсіндер мен сәндік композициялар ұлттық тарихты, табиғатты және халықтың дүниетанымын бейнеледі. Мұндай шаралар ағаш ұсталығының қарапайым кәсіптен әлдеқайда кең екенін көрсетіп, оны өнер ретінде бағалауға мүмкіндік береді. Фестиваль аясындағы көрме мен жәрмеңкелер қала тұрғындарына ұлттық нақыштағы бұйымдарды жақыннан көруге жол ашты.
Шымкенттегі көрме дәстүрінің тағы бір мысалы – 2025 жылдың қарашасында өткен «MIRAS» халықаралық түркі әлемі этнодизайнерлер форумындағы қолөнер шеберлерінің көрме-жәрмеңкесі. «Қызғалдақ» сарайында өткен шарада әр өңірден және шетелден келген шеберлер ұлттық нақыштағы өнер туындыларын ұсынды. Мұндай көрмелер ағаш, былғары, зергерлік және басқа да дәстүрлі өнер түрлерінің бір ортада насихатталуына ықпал етеді.
2026 жылы Наурызнама онкүндігі аясында да Шымкентте қолөнер бұйымдарының көрмесі ұйымдастырылды. Шараның негізгі мақсаты – ұлттық өнер мен дәстүрді кеңінен дәріптеу. Көрмеге дайындық барысында ағаш шебері Мұратәлі Көшкінбаевтың еңбектері де көпшілік назарына ұсынылды. Оның ағаштан жасалған бұйымдары дәстүрлі мәдениетті заманауи ортада танытудың бір үлгісі ретінде көрінді.
Қолөнер көрмелерінің маңызы тек шеберлердің жұмысын көрсетуімен шектелмейді. Мұндай басқосулар жас ұрпаққа ағаш өңдеу өнерін таныстырып, кәсіпке қызығушылық оятады. Мәселен, Шымкентте өткен «Алтын қазына» қалалық көрме-байқауында ағашты, сүйекті және теріні көркемдеп өңдеу бағыты бойынша ондаған жұмыс ұсынылған. Бұл ағашпен жұмыс істеу өнерінің мектеп оқушылары арасында да жалғасып келе жатқанын көрсетеді.
Ағаш ұстасының шеберлігі көрмеде көзге бірден түсетін дайын бұйымнан ғана емес, оның әр бөлшегіне жұмсалған еңбектен байқалады. Ағашты таңдау, өлшеу, кесу, ойып өрнектеу, тегістеу және өңдеу кезеңдерінің барлығы ұқыптылықты қажет етеді. Ал ұлттық ою-өрнекті ағаш бетіне түсіру үшін шеберден дәстүрді білуімен қатар, көркемдік талғам да талап етіледі.
Шымкенттегі көрмелер мен фестивальдер ағаш ұсталарына өз өнерін танытып қана қоймай, жаңа идеялармен алмасуға, тәжірибе жинауға және кәсіби байланыс орнатуға мүмкіндік береді. Қалада ағаш өңдеу өнеріне арналған осындай шаралардың өтуі дәстүрлі шеберліктің сақталуына және ұлттық қолөнердің заманауи бағытта дамуына ықпал етіп отыр.