ҚАЙТАРЫМСЫЗ ГРАНТ КӨП БАЛАЛЫ АНАНЫҢ МҮМКІНДІГІН АРТТЫРДЫ

Шымкенттік көп балалы ана Гүлжан Жандарәлі 2025 жылы бизнес-жобасын қорғап, 400 АЕК көлеміндегі қайтарымсыз грант алды.
Мамандығы фельдшер ананың медицина саласында 10 жылдық тәжірибесі бар. Соның ішінде балалар массажы бағытында 5 жылдан бері қызмет көрсетіп келеді. Мемлекеттен алған қайтарымсыз грантқа екі гидро-ванна құрылғысын сатып алған.
Бүгінде балалар мен ерекше күтімді қажет ететін бүлдіршіндерді оңалтуда гидро-ваннаның өзіндік орны бар. Гүлжан Нұрбекқызы осы құрылғылардың көмегімен қызмет көрсету ауқымын кеңейтіп, массаж алған балалардың ем нәтижесі де оң көрсеткіш беріп келеді.
Мемлекеттік қолдауға дейін бір айда 30 балаға массаж жасалса, заманауи құрылғылардың көмегімен бұл көрсеткіш 50 балаға жеткен. Сонымен қатар, бір адам тұрақты жұмыспен қамтылып отыр.
Айта кетейік, Шымкентте 2025 жылы комиссия шешімімен әлеуметтік санаттағы 431 адамға қайтарымсыз грант берілді. Биыл осы бағытта әлеуметтік санаттағы 400 адамның бизнес-жобасына қолдау көрсету жоспарланып отыр.
Жоғарыда келтірілген Шымкент қаласындағы нақты жағдай қоғамдағы патерналистік көңіл-күйді, яғни тек мемлекетке иек арту психологиясын төмендетудің және шынайы «Еңбек адамы» бейнесін қалыптастырудың жарқын үлгісі болып табылады. Гүлжан Жандарәлінің оқиғасы әлеуметтік көмектің масылдыққа емес, еңбек өнімділігін арттыруға бағытталған тиімді құрал екенін дәлелдейді.
Шымкент қаласындағы әлеуметтік гранттардың тиімділігі тек бір отбасының табысымен шектелмейді, ол жалпы қоғам мен шағын бизнеске мультипликативті әсер береді. Мысалы, заманауи құралдардың көмегімен айлық қызмет көрсету қуаттылығы отыздан елу балаға дейін артып, жұмыс өнімділігі алпыс алты пайыздық өсімді көрсетті. Бұған қоса, грант алушы өзін ғана емес, тағы бір азаматты тұрақты жұмыс орнымен қамтып отыр. Бұл мемлекеттен тек көмек күтетін масылдық психологиядан өзгені де асырайтын нақты еңбек адамы деңгейіне өтудің айқын көрінісі. Ал қала бойынша екі жыл ішінде сегіз жүзден астам азаматтың қамтылуы дайын әлеуметтік жәрдемақыға қарап отыру деңгейінің төмендегенін аңғартады.
Сала мамандарының пайымдауынша, қазіргі таңда көп балалы ана болу немесе әлеуметтік санатта болу тек көмек күтіп, үйде әрекетсіз отырудың себебі емес. Шын мәнінде, Гүлжан сияқты он жылдық тәжірибесі бар қарапайым медицина қызметкерлерінің өз ісін ашып, нарыққа белсенді араласуы қоғамдағы масылдықтың тамырына балта шабады. Ол мемлекет бөлген дайын қаражатты күнделікті тұтынуға жұмсамай, екі бірдей гидро-ванна сатып алып, нақты өндіріс құралын жасады. Бұл мемлекеттік қолдаудың ең басты мақсатына толықтай сәйкес келеді.
«Еңбек адамы» мәртебесін көтеру және еңбексүйгіштікке баулу бойынша бірнеше стратегиялық қадамдарды ақпараттық кеңістікте қолдау қажет. Әлеуметтік гранттардың дайын жәрдемақының жалғасы емес, азаматтың экономикалық еркіндікке шығуына және өз жауапкершілігін сезінуіне берілген мүмкіндік екенін бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен түсіндіру маңызды. Бұл қадам қоғамдағы патерналистік көзқарасты едәуір төмендетеді.
Сонымен қатар фельдшер, массажист, тігінші немесе аспаз сияқты күнделікті еңбек іс-әрекетімен айналысатын кәсіп иелерінің жетістіктерін арнайы медиа-жобалар арқылы әлеуметтік желілерде трендке айналдыру қажет. Қарапайым жұмысшыларды дәріптеу жастардың еңбекке деген құштарлығын оятып, еңбексүйгіштік құндылығын арттырады.
Шымкент қаласында іске асып жатқан грант иегерлерінің оң тәжірибесі өзге де жұмыссыз немесе әлеуметтік аз қамтылған азаматтарды ынталандыру құралына айналуы тиіс. Осы үлгі арқылы оларды өз бизнес-жобаларын қорғауға, жаңа дағдыларды меңгеруге және адал еңбекпен табыс табуға баулу жұмыстарын жандандыру қажет.